Temple Darshan
मराठी

तिरुचेंदूर मुरुगन मंदिर

Tiruchendur Murugan Temple

समुद्रकिनाऱ्यावरील मुरुगनचे निवासस्थान.

ॲपमध्ये थेट पाहा Google Maps मध्ये उघडा

तिरुचेंदूर मुरुगन मंदिर
फोटो: Vetri Vignesh · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

नवीनतम आरती रेकॉर्डिंग

Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur · २७ नोव्हेंबर, २०२४

YouTube चॅनेल: Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming. प्रसारण प्रत्येक मंदिराच्या किंवा प्रसारकाच्या स्वतःच्या YouTube चॅनेलवरून चालते. टेम्पल दर्शन हे स्वतंत्र अ‍ॅप आहे, कोणत्याही मंदिर, ट्रस्ट, YouTube किंवा Google शी संलग्न नाही.

का प्रसिद्ध आहे

तिरुचेंदूर हे मुरुगनचे एकमेव समुद्रकिनाऱ्यावरील निवासस्थान आणि मुरुगनने सुरपद्मन राक्षसाचा पराभव केलेले स्थान म्हणून प्रसिद्ध आहे. समुद्राच्या लाटांच्या सान्निध्यात, किनाऱ्यावर वसलेले हे मंदिर आपल्या वेगळेपणामुळे व सौंदर्यामुळे विशेष ठरते. दर्शनापूर्वी भाविक समुद्रात आणि नाझी किनारूमध्ये स्नान करतात, आणि हे मंदिर विशेषतः स्कंद षष्ठी उत्सवासाठी प्रसिद्ध आहे, ज्यावेळी मुरुगन व सुरपद्मन यांच्यातील युद्धाचे नाट्यरूप किनाऱ्यावर सादर केले जाते. मंदिरात वर्षभर गर्दी असते, आणि विशेषतः स्कंद षष्ठी व थाई पूसम या काळात अनेक भाविक दूरदूरच्या गावांतून कावडी वाहून येतात.

इतिहास

अरुळमिगु सुब्रमण्य स्वामी मंदिर तमिळनाडूच्या थूथुकुडी जिल्ह्यातील तिरुचेंदूर येथे मन्नारच्या आखाताच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे मुरुगनच्या सहा निवासस्थानांपैकी (अरुपडई वीडू) एक आहे. सहा निवासस्थानांपैकी हे एकमेव समुद्रकिनाऱ्यावरील स्थान असून मुरुगनचे दुसरे निवासस्थान मानले जाते. परंपरेनुसार, सुरपद्मन राक्षसाविरुद्ध युद्ध करण्यासाठी मुरुगन तिरुचेंदूर येथे आले आणि त्याचा पराभव केल्यानंतर त्यांनी येथे शिवाची पूजा केली. मंदिराचा इतिहास प्राचीन असून संगम साहित्यात याचा 'तिरुचिरलैवाई' म्हणून उल्लेख आढळतो. पांड्य राजांनी मंदिराला आश्रय दिला, आणि सध्याची रचना मुख्यत्वे सतराव्या-अठराव्या शतकातील असून नंतरच्या दानशूरांनी त्यात भर घातली. सुमारे ४० मीटर उंचीचा नऊमजली राजगोपुरम सर्वसाधारणपणे एकोणिसाव्या शतकात, निधी गोळा करणाऱ्या संन्याशी भाविकांच्या प्रयत्नांतून पूर्ण झाल्याचे सांगितले जाते. मंदिर वाळूच्या दगडाने बांधलेले असून समुद्राच्या दिशेने पूर्वाभिमुख आहे. मुरुगनची मुख्य मूर्ती (बालसुब्रमण्य) तरुण संन्याशाच्या रूपात, हातात जपमाळ व कमळ धारण केलेली आणि विजयानंतर शिवाची पूजा करणारी दाखवली आहे. मंदिरात मुरुगनच्या षण्मुख (सहामुखी) रूपाचे मंदिरही आहे, तसेच नाझी किनारू नावाची पवित्र विहीर आहे, जिचे पाणी समुद्राच्या इतक्या जवळ असूनही गोड आहे. मंदिराचे व्यवस्थापन तमिळनाडू हिंदू धार्मिक व धर्मादाय संस्था विभागामार्फत केले जाते. उत्सवाच्या दिवशी येणाऱ्या प्रचंड भाविकसंख्येसाठी मंदिर नगरीत धर्मशाळा, समुद्रकिनारी प्रोमेनेड आणि इतर सुविधा विकसित करण्यात आल्या आहेत.

परंपरा आणि आख्यायिका

भक्ती परंपरेतून पुढे आलेले, प्रमाणित ऐतिहासिक तथ्य नाही

परंपरेनुसार, देवांना छळणाऱ्या सुरपद्मन राक्षसाशी लढण्यासाठी मुरुगन आपल्या सैन्यासह तिरुचेंदूर येथे आले. भीषण युद्धानंतर मुरुगनने आपल्या वेलाने (भाल्याने) सुरपद्मनचे दोन तुकडे केले, आणि त्या दोन भागांचे रूपांतर मोर व कोंबड्यात झाले, जे पुढे मुरुगनचे वाहन व ध्वज बनले. त्यानंतर मुरुगनने तिरुचेंदूर येथे शिवाची पूजा केली. भाविकांचा विश्वास आहे की तिरुचेंदूरचे मुरुगन शत्रूंवर विजय आणि दुःखांपासून मुक्ती देतात, तसेच तिरुचेंदूरच्या समुद्रात स्नान केल्याने पापांचे क्षालन होते असे मानले जाते.

सण

आईप्पसी महिन्यात (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर) येणारा स्कंद षष्ठी हा सर्वांत महत्त्वाचा उत्सव असून सहा दिवस चालतो आणि त्याची सांगता सूर संहारम या मुरुगनच्या सुरपद्मनवरील विजयाच्या पुनरभिनयाने होते, जो किनाऱ्यावर लाखो भाविक पाहतात. दुसऱ्या दिवशी मुरुगन व देवयानाई यांचा दिव्य विवाह (थिरुकल्याणम) साजरा केला जातो. इतर उत्सवांत मासी उत्सव, वैकासी विशाखम, थाई पूसम आणि आवणी उत्सव यांचा समावेश होतो.

मागील आरती

  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    २५ नोव्हेंबर, २०२४
  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    १८ नोव्हेंबर, २०२४
  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    १४ नोव्हेंबर, २०२४
  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    १४ नोव्हेंबर, २०२४
  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    ११ नोव्हेंबर, २०२४
  • Arulmigu Subramania Swamy Temple Live streaming- Tiruchendur
    ११ नोव्हेंबर, २०२४

जवळची मंदिरे

भगवान मुरुगन ची मंदिरे

सर्व पाहा →